DIETA BOGATORESZTKOWA

Zadaniem diety bogatoresztkowej jest uregulowanie czynności wydalania kału bez stosowania środków farmakologicznych. Dieta ta stanowi modyfikację żywienia podstawowego polegającą na zwiększeniu w całodziennym pożywieniu ilości błonnika i płynów.

 Błonnik

Błonnik jest naturalnym składnikiem pożywienia roślinnego, który nie ulega trawieniu w przewodzie pokarmowym człowieka jednak wypełnia go, a dzięki właściwościom wchłaniania wody powiększa masę kału i w ten sposób ułatwia wypróżnienia.

Błonnik znajduje się głównie w otoczkach nasion zbóż, warzywach, niektórych owocach i nasionach roślin strączkowych.

Aby wraz z pożywieniem dostarczyć zwiększoną ilość błonnika należy w posiłkach białe pieczywo zastąpić razowym żytnim i psze­nnym, a drobne i oczyszczone kasze oraz ryż grubymi kaszami jak gryczana, pęczak, płatki owsiane. Pożywienie zawierające dużo produktów zbożowych wysoko oczyszczonych i cukru, a mało warzyw, owoców, razowego pieczywa często powoduje zaparcie a także utrudnia jego  leczenie.

Błonnik nie jest substancją jednorodną, w jego skład wchodzą gównie: celuloza, hemicelulozy, lignina, pektyny, gumy, kleje i jako całość nosi nazwę błonnika pokarmowego.

Dotychczas nie ma ściśle określonego zapotrzebowania na błonnik, gdyż obserwuje się duże indywidualne różnice w tolerancji tego składnika przez przewód pokarmowy. Potrzebną ilość określa się również jako 100 mg na kilogram masy ciała. Dietę, która zawiera powyżej 10g  tego składnika /10-15/ uważa się za bogatoresztkową.

Płyny

Ilość wypijanych płynów wynosi przeciętnie 1,5 litra na dobę lecz przy zaparciach ilość tę zwiększamy do 2 a nawet 2,5 litra na dobę. Może to być woda, herbata, napoje mleczne, napoje owocowe.

Produkty i potrawy dozwolone i przeciwskazane

W diecie tej zasadniczo dozwolone są wszystkie produkty, jednaka ogranicza się pożywienie wysoce oczyszczone i skoncentrowane. Natomiast kładzie się duży nacisk na konieczność stosowania produktów bogatych w błonnik, a więc warzyw, owoców, w znacznej części spożywanych na surowo, produktów zbożowych z pełnego ziarna lub słabo oczyszczonych /pieczywo razowe, grube kasze/. Istnieje możliwość dodawania do diety otrąb, jako źródło błonnika Należy czynić to z umiarem, gdyż nadmiar otrąb może podrażnić przewód pokarmowy. Dopuszczalna dzienna ilość otrąb pszennych dodawanych do potraw wynosi 30g  /3 czubate łyżki stołowe/. Ilość ta dostarcza ok. 15g  błonnika pokarmowego.

Przy stosowaniu tej diety dozwolone są wszystkie powsze­chnie stosowane techniki kulinarne.             

Propozycje  na

Śniadanie:  zupa mleczna z dodatkiem produktu mącznego /wskazane z gruboziarnistą kaszą/, mleko, kawa, herbata. Pieczywo w przewa­żającej części razowe, masło, majonez. Produktem białkowym dodawanym do pieczywa mogą być sery twarogowe, ser żółty, wędlina, pasztety, mięsa na zimno, jaja gotowane lub smażone, pasty z jaj, kiełbasy lub ryby wędzonej itp. Do pieczywa można dodatkowo podać dżem, najlepiej porzeczkowy, malinowy, agrestowy. Do tego posiłku należy też podać surowe warzywa i owoce sezonowe.

Obiad: zupy różne: jarzynowe z dużą ilością warzyw, krupniki z grubych kasz z warzywami, kapuśniaki, barszcz ukraiński, fasolowe lub grochowe, najlepiej rozgotowane i nie przecierane, owocowe. Dania mięsne, półmięsne, rybne, z sera, jaj - dostarcza­jące białka zwierzęcego. Jako dodatek ziemniaki, kasze grubo­ziarniste, rzadziej makaron, kluska. Warzywa w znacznej części podawane w formie surówek. Desery – owoce surowe, kompoty, kompoty z owoców suszonych, kisiele, galaretki, budynie, musy itp.

Kolacja: możliwie często potrawa gotowana: zsiadłe mleko lub kefir z kaszą gryczaną lub ziemniakami, naleśniki z serem, leniwe pierogi, pierogi z mięsem, serem lub kapustą, zapiekanki, kurczak lub ryba w galarecie, "risotto" z kaszy jęczmiennej, mięsa i warzyw, kasza jaglana z owocami itp. Jeśli potrawa gotowana zawiera białko zwierzęce,  do pieczywa może być dodatek dżemu, jeśli nie zawiera /np. kasza jaglana z owocami/ konieczny jest dodatek do pieczywa sera lub wędliny, jaja, ryby. Do posiłku niezbędny jest dodatek warzyw lub owoców sezonowych.

Przykładowy jadłospis dla diety bogatoresztkowej:

Śniadanie:

chleb  „Graham”, chleb żytni razowy, masło, kiełbasa na gorąco, pomidor, sałata zielona, jabłko, kawa z mlekiem

Obiad:

kapuśniak ze słodkiej kapusty z pomidorami, kotlet wieprzowy panierowany, ziemniaki, marchewka  groszkiem, ogórek kwaszony

Podwieczorek:

ciastko drożdżowe z makiem, truskawki świeże lub mrożone, herbata;

Kolacja:

½ porcji pierogów leniwych, cykoria, chleb „Graham”, powidła śliwkowe, ciastko z płatków owsianych (1/2 porcji) ; herbata, jabłko